Corridy Hiszpania: Kiedy i gdzie oglądać to kontrowersyjne widowisko?

Corrida – dla jednych okrutna i anachroniczna forma rozrywki, dla innych nierozerwalny element hiszpańskiej kultury, sztuki i dziedzictwa. Bez względu na osobiste poglądy, jedno jest pewne: jest to zjawisko, które niezmiennie budzi silne emocje i fascynację. Jeśli zamierzasz odwiedzić Hiszpanię i zastanawiasz się, kiedy i gdzie możesz być świadkiem tego spektaklu, ten artykuł dostarczy Ci wszystkich praktycznych informacji. Przygotuj się na zanurzenie w świat, który od wieków dzieli i łączy Hiszpanów.

Corridy w Hiszpanii: Tradycja i współczesność

Zrozumienie korridy wymaga spojrzenia wstecz, w głąb hiszpańskiej historii i tradycji. Tauromaquia, jak nazywa się sztuka walki z bykiem, ma korzenie sięgające starożytności, a jej współczesna forma zaczęła kształtować się w XVIII wieku. Od tego czasu stała się integralną częścią hiszpańskiej tożsamości, będąc nie tylko widowiskiem sportowym, ale i symbolicznym rytuałem, łączącym elementy tańca, dramatu i odwagi.

W sercu korridy leży postać matadora – toreadora, którego umiejętności, elegancja i męstwo są kluczowe dla przebiegu spektaklu. To właśnie on, ubrany w lśniący, bogato zdobiony “traje de luces” (strój świateł), staje oko w oko z bykiem, prowadząc go przez serię zręcznych pasaży z czerwoną muletą. Byk, specjalnie hodowany do walki, jest równie ważnym bohaterem widowiska, uosabiającym dziką siłę i naturę.

Warto wiedzieć, że istnieje kilka rodzajów corrid:

• Corrida de Toros: Najbardziej klasyczna i znana forma, w której trzech matadorów staje do walki z sześcioma bykami (po dwa na każdego). Jest to pełnoprawne widowisko z ustalonymi fazami, od powitania byka, przez piki (lanceros), banderille (kolce), aż po finałową walkę muletą i zabicie byka szpadą.
• Rejoneo: Corridy konne, gdzie toreador (rejoneador) walczy z bykiem z grzbietu specjalnie wyszkolonego konia. Jest to forma wymagająca niezwykłej zręczności zarówno od jeźdźca, jak i zwierzęcia.
• Novilladas: Walki z młodszymi bykami (novillos), przeznaczone dla młodych, początkujących torreadorów (novilleros), którzy dopiero aspirują do miana matadora. Są mniej formalne i często stanowią poligon doświadczalny dla przyszłych gwiazd areny.

Dla wielu Hiszpanów corrida to żywa forma sztuki, celebrująca odwagę, tradycję i piękno. Krytycy natomiast podkreślają aspekt cierpienia zwierząt, nazywając ją barbarzyńską. Ten dylemat towarzyszy korridzie od dekad, prowadząc do zakazów w niektórych regionach (np. w Katalonii, choć z przerwami i powrotami w debatach) i wzbudzając protesty na całym świecie. Jednakże dla tych, którzy chcą doświadczyć tego fenomenu na własnej skórze, zrozumienie jego historycznego i kulturowego kontekstu jest kluczowe, niezależnie od osobistego stosunku do walk z bykami. Stanowi ona głęboko zakorzeniony element hiszpańskiej “fiesty” i spektaklu.

Sezon corrid: Kiedy najlepiej zaplanować wizytę?

Planując podróż do Hiszpanii z zamiarem obejrzenia korridy, kluczowe jest zrozumienie jej kalendarza. Sezon corrid w Hiszpanii trwa zazwyczaj od wczesnej wiosny do późnej jesieni, z kilkoma kluczowymi miesiącami, które stanowią szczyt aktywności.

Główne miesiące, w których odbywają się najważniejsze i najbardziej prestiżowe corridy, to kwiecień, maj, czerwiec i wrzesień. To właśnie wtedy mają miejsce największe ferie i festiwale, przyciągające zarówno najlepszych matadorów, jak i rzesze widzów. Poniżej przedstawiamy ogólny zarys sezonu:

• Marzec: Sezon często otwiera się w Walencji podczas słynnej Feria de Fallas. Jest to przedsmak tego, co nadejdzie.
• Kwiecień: To jeden z najważniejszych miesięcy, głównie za sprawą Feria de Abril w Sewilli. Corridy odbywają się niemal codziennie przez cały tydzień po Wielkanocy.
• Maj: Króluje Feria de San Isidro w Madrycie, uważana za najważniejsze wydarzenie tauromachiczne na świecie. Trwa przez większość miesiąca.
• Czerwiec: Odbywają się liczne mniejsze ferie w całej Hiszpanii, a sezon letni powoli nabiera rozpędu.
• Lipiec: Mimo letnich upałów, lipiec jest słynny dzięki San Fermín w Pampelunie, gdzie codzienne biegi byków (encierro) kończą się popołudniowymi corridami na arenie.
• Sierpień: To czas ferii w nadmorskich kurortach i większych miastach, takich jak Málaga czy Bilbao, gdzie corridy stanowią część lokalnych obchodów.
• Wrzesień: Kolejny szczyt sezonu, z feriami w Salamance, Valladolid oraz unikalną Corrida Goyesca w Rondzie. To także czas zbiorów winogron (Feria de la Vendimia), często połączonych z obchodami tauromachicznymi.
• Październik: Sezon powoli dobiega końca, często zamykany podczas Feria del Pilar w Saragossie. Pojedyncze corridy mogą odbywać się jeszcze na początku listopada.

W miesiącach zimowych (od listopada do lutego) corridy są rzadkością, choć sporadycznie można natknąć się na wydarzenia na krytych arenach (tzw. plazas cubiertas) w cieplejszych regionach, np. w Meksyku, który ma również silną tradycję tauromachiczną (ale nasz artykuł skupia się na Hiszpanii). Jeśli zależy Ci na zobaczeniu tego spektaklu, najlepszym okresem jest wiosna (kwiecień-maj) lub wczesna jesień (wrzesień), kiedy pogoda jest przyjemna, a kalendarz wypełniony najważniejszymi wydarzeniami.

Gdzie oglądać corridy? Najważniejsze areny i regiony

Hiszpania, jako kolebka tauromachii, oferuje liczne areny, na których można doświadczyć tego widowiska. Niektóre z nich są ikonami, wręcz świątyniami sztuki walki z bykiem, inne to mniejsze, lokalne placówki, ale wszystkie tętnią życiem podczas sezonu. Poniżej przedstawiamy najważniejsze areny i regiony, które każdy miłośnik korridy powinien znać:

Najważniejsze areny (Plazas de Toros):

• Plaza de Toros de Las Ventas (Madryt): To bez wątpienia najważniejsza i najbardziej prestiżowa arena na świecie. Znajduje się w stolicy i jest uważana za prawdziwy test dla każdego matadora. Jej wymagająca publiczność nie wybacza błędów, ale nagradza najwybitniejsze występy. To tutaj odbywa się słynna Feria de San Isidro.
• Real Maestranza de Caballería de Sevilla (Sewilla): Najstarsza i najpiękniejsza arena w Hiszpanii, uważana za kolebkę tauromachii. Jej elegancka, barokowa architektura i biało-żółta fasada stanowią malownicze tło dla korrid, zwłaszcza podczas Feria de Abril. Publiczność sewilska słynie z elegancji i kunsztu.
• Plaza de Toros de Pamplona: Słynna na całym świecie dzięki Feria de San Fermín i towarzyszącym jej biegom byków (encierros). Codziennie rano byki biegną ulicami miasta do tej areny, gdzie po południu odbywają się corridy.
• Plaza de Toros de Valencia: Jedna z największych w Hiszpanii, wyróżniająca się rzymskim stylem. Gości ważne wydarzenia, w tym inaugurację sezonu podczas Feria de Fallas.
• Plaza de Toros de la Real Maestranza de Caballería de Ronda: Mimo że jest jedną z najmniejszych, to właśnie w Rondzie narodziła się nowoczesna corrida. Jej zabytkowa, kamienna konstrukcja i tradycja Corrida Goyesca (walki w strojach z epoki Goyi) czynią ją wyjątkowym miejscem.
• Plaza de Toros de Vista Alegre (Bilbao): Nowoczesna arena w Kraju Basków, gości ważną Feria de Bilbao (Semana Grande) w sierpniu.

Kluczowe regiony z silnymi tradycjami tauromachicznymi:

• Andaluzja: Serca hiszpańskiej tauromachii. Miasta takie jak Sewilla, Ronda, Malaga, Jerez de la Frontera, Córdoba i Granada są domem dla wielu słynnych aren i ferii. Tutaj tradycja jest głęboko zakorzeniona.
• Wspólnota Madrytu: Przede wszystkim Madryt z jego Las Ventas, które jest epicentrum światowej tauromachii. Okoliczne mniejsze miejscowości również organizują corridy.
• Kraj Basków (País Vasco) i Nawarra: Choć w Kraju Basków popularność nieco spadła, Bilbao pozostaje ważnym ośrodkiem. Pampeluna w Nawarrze to oczywiście legenda San Fermín.
• Wspólnota Walencka: Walencja i Alicante to ważne punkty na tauromachicznej mapie, szczególnie podczas lokalnych świąt.
• Kastylia i León: Miasta takie jak Salamanka i Valladolid mają również bogatą historię corrid, z własnymi, prestiżowymi feriami.

Niezależnie od wyboru, każda arena oferuje unikalne doświadczenie. Odwiedzając mniejsze miejscowości podczas lokalnych świąt, można poczuć bardziej autentyczną, społecznościową atmosferę, która towarzyszy korridzie.

Najsłynniejsze ferie i festiwale z corridami

Corridy w Hiszpanii są często integralną częścią większych, lokalnych świąt i festiwali, zwanych feriami. To właśnie podczas tych tygodniowych lub dwutygodniowych uroczystości rozgrywają się najważniejsze walki z bykami, gromadząc najlepszych matadorów i byki. Uczestnictwo w ferii to nie tylko corrida, ale także doświadczenie lokalnej kultury, muzyki, tańca i gastronomii. Oto najsłynniejsze z nich:

• Feria de Fallas (Walencja): Odbywająca się w marcu, ta ferie to spektakularne otwarcie sezonu corrid w Hiszpanii. Walencjańczycy łączą swoje słynne festiwalowe rzeźby z ogniem (Fallas) z intensywnym kalendarzem walk z bykami. Atmosfera jest niezwykle żywa i gorąca, zapowiadając emocje nadchodzącego sezonu.
• Feria de Abril (Sewilla): Tydzień po Wielkanocy, zazwyczaj w kwietniu, Sewilla rozkwita elegancją i tradycją. Feria de Abril to prawdziwe święto andaluzyjskiego stylu życia, z paradami koni, tańcami flamenco, strojami sevillanas i, oczywiście, codziennymi corridami na historycznej Real Maestranza. To kwintesencja andaluzyjskiej tauromachii.
• Feria de San Isidro (Madryt): W maju Madryt staje się niekwestionowanym centrum światowej tauromachii. Przez ponad trzy tygodnie na arenie Las Ventas odbywa się najdłuższy i najbardziej prestiżowy cykl corrid, przyciągający czołowych matadorów i największych koneserów. Zwycięstwo w Madrycie to marzenie każdego torreadora.
• San Fermín (Pampeluna): Od 6 do 14 lipca Pampeluna staje się areną dla jednego z najsłynniejszych festiwali na świecie. Choć znana przede wszystkim z “encierro” (biegu byków) ulicami miasta, każdemu porannemu biegowi towarzyszą popołudniowe corridy na Plaza de Toros. To unikalne połączenie adrenaliny, ryzyka i głęboko zakorzenionej tradycji.
• Feria de Málaga (Augusta): W sierpniu, malownicza Malaga obchodzi swoją Wielką Ferie. To tydzień pełen muzyki, tańca, wina i, rzecz jasna, corrid na arenie nad Morzem Śródziemnym. Jest to świetna okazja, by połączyć wakacje na wybrzeżu z doświadczeniem tauromachicznym.
• Aste Nagusia / Semana Grande (Bilbao): Również w sierpniu, baskijskie Bilbao świętuje swoją Wielką Ferie. Ten dziewięciodniowy festiwal łączy kulturę baskijską z wybitnymi corridami na arenie Vista Alegre, przyciągając wielu znanych matadorów.
• Corrida Goyesca (Ronda): We wrześniu, podczas ferii Pedro Romero, Ronda organizuje unikalną Corrida Goyesca. Matadorzy, picadores i cała ekipa ubierają się w historyczne stroje z epoki Francisco Goyi, co nadaje widowisku niezwykłego, teatralnego charakteru. To jeden z najbardziej malowniczych i artystycznych spektakli tauromachicznych.
• Feria del Pilar (Saragossa): W październiku, podczas obchodów ku czci patronki Saragossy, odbywa się jeden z ostatnich dużych cyklów corrid w sezonie. Jest to często okazja do pożegnania się z sezonem na wysokim poziomie.

Uczestnictwo w którejkolwiek z tych ferii to więcej niż tylko obejrzenie walki z bykami; to zanurzenie się w esencję hiszpańskiej “fiesty” i możliwość zrozumienia, dlaczego tauromaquia odgrywa tak ważną rolę w życiu wielu Hiszpanów.

Praktyczny przewodnik dla widza: Bilety i wskazówki

Jeśli już zdecydowałeś się na konkretną datę i miejsce, czas zaplanować praktyczne aspekty. Corridy to wydarzenia, które wymagają pewnego przygotowania, zwłaszcza w kwestii biletów i znajomości lokalnej etykiety.

Bilety na corridy:

• Gdzie kupić:
  • Online: To najwygodniejsza opcja. Wiele aren i specjalistycznych agencji (np. oficjalne strony Plaza de Toros, portale takie jak Ticketmaster Hiszpania, czy dedykowane strony tauromachiczne) oferuje sprzedaż biletów przez internet.
  • Kasy biletowe (Taquillas): Możesz kupić bilety bezpośrednio w kasach areny, zazwyczaj na kilka dni przed wydarzeniem lub w dniu korridy. W przypadku popularnych ferii lub walk z gwiazdami, kolejki mogą być długie, a bilety szybko wyprzedane.
• Kiedy kupić: Na najważniejsze ferie (San Isidro, Feria de Abril, San Fermín) i walki z udziałem czołowych matadorów bilety należy kupować z dużym wyprzedzeniem (nawet kilka miesięcy). Na mniejsze corridy lub poza szczytem sezonu, zakup kilka dni wcześniej powinien być wystarczający.
• Rodzaje miejsc: Ceny biletów znacznie różnią się w zależności od lokalizacji na arenie:
  • Sombra (Cień): To najdroższe i najbardziej komfortowe miejsca, zapewniające cień przez całe widowisko. Są idealne w upalne dni.
  • Sol (Słońce): Są tańsze, ale wiąże się to z ekspozycją na słońce przez większość czasu. W Hiszpanii słońce może być bardzo intensywne, więc przygotuj się na upał.
  • Sol y Sombra (Słońce i Cień): Miejsca te są początkowo w słońcu, a z czasem przechodzą w cień. Oferują kompromis cenowy i komfortowy.
  • Tendidos: To ogólne sektory areny. Im bliżej areny i centrum, tym drożej. Miejsca na wysokości ringu są najbardziej pożądane.
• Uwaga na odsprzedaż (Reventa): Istnieje nieoficjalny rynek odsprzedaży biletów, zwłaszcza na najbardziej pożądane wydarzenia. Bądź ostrożny, kupując od ulicznych sprzedawców, gdyż możesz przepłacić lub otrzymać fałszywy bilet.

Wskazówki dla widza:

• Przybycie: Bądź na arenie co najmniej 30 minut przed rozpoczęciem, aby znaleźć swoje miejsce i nacieszyć się atmosferą. Corridy zaczynają się punktualnie.
• Ubiór: Chociaż nie ma ścisłego dress code’u, w sektorach Sombra (szczególnie na prestiżowych arenach) często preferowany jest strój smart casual, w Sewilli nawet elegancki. W Sol ludzie ubierają się swobodniej.
• Etykieta:
  

  “Niezależnie od osobistego stosunku do korridy, uczestnictwo w niej to podróż w głąb hiszpańskiej duszy i tradycji, która od wieków budzi silne emocje i debaty. Jeśli już decydujesz się być widzem, warto okazać szacunek dla jej zasad i kontekstu kulturowego.”

  Podczas walki należy zachować ciszę i skupienie. Okazuj aplauz po udanych ruchach matadora. Białe chusteczki (pañuelo blanco) są używane przez publiczność do sygnalizowania prezesowi areny prośby o przyznanie trofeów (ucho, ogon) dla matadora.

• Jedzenie i picie: Zazwyczaj można wnosić własne napoje i przekąski, ale na arenie dostępne są także bary i stoiska. Warto zabrać ze sobą poduszkę do siedzenia (almohadilla), ponieważ betonowe siedzenia mogą być twarde.
• Fotografia: Zwykle dozwolone jest robienie zdjęć bez użycia lampy błyskowej, która mogłaby rozpraszać byka i matadora.
• Kontrowersje: Pamiętaj, że corridy to temat kontrowersyjny. Zachowaj otwartość umysłu i bądź świadomy debaty. Jeśli nie jesteś pewien, czy to widowisko jest dla Ciebie, obejrzyj wcześniej fragmenty wideo.

Udział w corridzie to niezapomniane doświadczenie, które pozwala zrozumieć złożoność i pasję hiszpańskiej kultury. Czy jesteś jej zwolennikiem, czy krytykiem, nie można zaprzeczyć, że jest to spektakl, który na długo pozostaje w pamięci.

admin

Autorem bloga hiszpania-wiadomosci.pl jest pasjonat Hiszpanii, który od lat zgłębia kulturę, historię i codzienne życie tego kraju. Jego miłość do Hiszpanii narodziła się podczas pierwszej podróży, a od tamtej pory regularnie odwiedza różne zakątki Półwyspu Iberyjskiego, odkrywając nie tylko popularne atrakcje, ale również mniej znane, lokalne perełki. Dzięki swojemu doświadczeniu i wiedzy, dzieli się z czytelnikami ciekawostkami, poradami i aktualnymi informacjami, pomagając im lepiej zrozumieć i poczuć klimat Hiszpanii.

wiesci-z-hiszpanii.pl